Daha İyi Bir Hafıza Performansı için 4- Sağ Beyini Geliştirmek

0:00Daha iyi bir öğrenme performansı elde edebilmek adına altyapıda değineceğim dördüncü ve son madde ise sağ beyni geliştirmektir. Beyni gözünüzün önüne getirdiğiniz zaman görüyorsunuz ki iki tane büyük lobdan oluşuyor. Sağ beyin ve sol beyin olmak üzere iki tane büyük lob var ve bunların işlevleri de farklı farklı. Eğitim sistemleri genellikle mantık, sayı, yazma, listeleme, detaylar, matematiksel işlemler gibi işlevleri icra eden sol beyni geliştirmek üzere kurgulanmış vaziyette. Sağ beynimizde ise hayal gücü, renkler, görüntüler, duygular, müzik, ritim, sanatsal faaliyetler icra ediliyor.

0:42Burada bizim yapmamız gereken iş sağ beyni öğrenme sürecinin içerisine aktif olarak sokmaktır. Bakın tabiri caizse iki tane beyniniz var ama genellikle sol beyin daha fazla çalıştırıldığı için daha fazla gelişiyor. Sağ beyin ise daha az gelişiyor. Ben bunu daha iyi anlamanız adına bir kuş metaboru kullanmak istiyorum. Kuşların iki tane kanadı var. Bizim eğitim sistemimiz maalesef bu sağ kanadı hayal gücüyle ilgili ritimle, müzikle, sanatla ilgili karadı birazcık köreltiyor. Öğrenme sürecinde biz hayaller kurmuyoruz. Resim, müzik gibi dersleri maalesef çok önemsemiyoruz. Hatta veli toplantılarına giden velilerin birçoğu bu derslerin öğretmenleriyle görüşmeden eve geliyorlar.

1:26Niye? Bunlar önemsiz işleri olarak gösteriliyor. Ama emin olun ki en az matematik kadar önemlidir sanatla uğraşmak, bir müzik aleti çalmak, bir resim yapmak. Şimdi biz sağ beyni geliştirmek adına neler yapabiliriz? Gelin birlikte buna bakalım. Sağ beyni geliştirmek için yapılması gereken en temel şeylerden bir tanesi hayal kurmaktır. Hayal gücü bilgiden daha önemlidir diyor Einstein. Ama bizler hayal gücümüzü öğrenme sürecinin içerisine nasıl katacağımızı maalesef bilmiyoruz. Hayal gücünün özellikle bir ham maddesi var. Ham madde ise kelimeler, kavramlar. Öncelikle daha iyi bir hayal kurabilmek adına bizim kelime dağarcığımızı zenginleştirmemiz gerekiyor.

2:10Daha fazla kelime öğrenebilmek adına yapacağımız en temel faaliyet ise okumaktır. Özellikle küçük yaşlardan itibaren annesi babası kitap okuyan kişilerin çok daha iyi bir hayal gücüne sahip olduğunu görüyoruz. Bizler her gün düzenli olarak okumaya özel önem vermeliyiz. Kitap okumanın önemini daha iyi anlamanız adına ben şöyle bir metafor kullanmak istiyorum. Bakın beyin hücrelerimiz bizim yanmamış birer ampullere benziyor. Doğduk 100 milyar küsur beyin hücresiyle dünyaya geldik. Ve bu beyin hücreleri yanmak için elektriğe ihtiyaç duyuyor. Yani birbirleri arasında bir hat çekilmesi gerekiyor.

2:51Eğer bizler çok fazla kitap okumazsak o ampulleri o ışıkları yakmaz isek karanlık bir ortamda kalırız. Nasıl ki bir karanlık ortamda önümüzü göremeyiz. Aynen okumayan insanlar da bugününü yarınını maalesef iyi bir şekilde göremezler. Geleceği daha iyi görebilmek adına bizim aydınlanmaya ihtiyacımız yani o beyin hücrelerini yakmaya ihtiyacımız var. Okumuş olduğumuz her kitap öğrenmiş olduğumuz her yeni kavram bizim beynimizde ışıklar yakıyor. Belki de aydınlanma dediğiniz şey de buradan geliyor. O yüzden bizler ne kadar çok okursak okuduklarımızla ilgili üzerine ne kadar çok düşünürsek aydınlanmaya başlarız.

3:32Benim elimde bir fener varsa ancak önümü görebilirim. Ama uzun ışıklarım varsa uzun farlarım projektörlerim varsa çok daha ilerileri görebilmeye başlarım. Uzakları bugünden görebilme becerisine de vizyon deniyor. Eğer sizler okursanız, araştırmalar yaparsanız çok daha fazla kendinizi geliştirirseniz o ışıkları yakmayı başarır, uzakları bugünden görebilir, daha vizyonen insanlar haline gelebilirsiniz. Ben eğitimin bu kısmında sizlere birkaç tane okuma üzerinde video tavsiye etmek istiyorum. Sevgili Serdar Kuzuloğlu'nun Neden Kitap Okumalıyız isimli bir videosu var. Bu videoyu izlemeniz okumaya dair bence aşkınızı alevlendirecektir.

4:13Bu videoyu izlemek için eğitimimizdeki linke tıklayabilirsiniz. Hocam ben de gerçekten size katılıyorum. Okumak çok önemli ama ben buna dair maalesef bir düzen tutturamadım diyorsanız, burada size yardımcı olabileceğini düşündüğüm iki tane taktik paylaşmak istiyorum. Az da olsa sürekli okuma yapmak çok önemli. Bir alışkanlık geliştirmek adına benim bugüne kadar izlediğim videolardan etkilendiğim iki tane taktik oldu. Bu taktiklerden bir tanesi iki gün kuralıydı. İki gün kuralı şunu ifade ediyor. Ben kendimle ilgili diyelim ki okumaya dair bir hedef koyuyorum. Diyorum ki günde 15-20 dakika kitap okuyacağım. Okumaya dair hedefimi belirledikten sonra takvimimde 15-20 dakika kitap okuduktan sonra bir işaret koyuyorum.

4:58Yaptım diye. Bu işareti birinci gün koydum, ikinci gün koydum. Üçüncü gün yapamadım. Orada bir boşluk oluşuyor. İki gün kuralı diyor ki lütfen bu boşluk iki gün üst üste olmasın. Bari yapamıyorsan da bir günlük bir fire ver, ikinci gün muhakkak devam et. İki gün kuralı bunu söylüyor ve bu şekilde aslında size bir alışkanlık geliştirmeye dair idman sunuyor. Bir alışkanlık geliştirmek için gördüğüm en güzel taktik ise zinciri kırma taktiği. Zinciri kırma ise şunu ifade ediyor. Diyor ki kendinle dair hedefler koy ve bu hedefleri öyle koy ki çok çok büyük olup da ihmal edeceğin, yapamayacağın bir hedef olmasın.

5:42Ortalama diyelim ki okumaya dair 5-10 dakikalık bir hedef koydunuz. Ama bunu her gün yapacağınızı bilin. Yani bayram geldi, hafta sonu geldi, bir yere gittim, yorgundum deyip de bunu ihmal etmeyin. Birinci gün yaptığınız işaretlediğiniz, ikinci gün yaptığınız işaretlediğiniz, üçüncü gün yaptığınız işaretlediğiniz bunlar birleşe birleşe bir zincir oluşturmaya başlıyorlar. İşte bu motto ne diyor? Zinciri kırma. Eğer zinciriniz kılırsa ne yapacaksınız? Baştan başlayacaksınız. Ama zinciri kırmamak adına dikkat etmeniz gereken şey küçük küçük hedefler koyarak işe başlamanız ve böylelikle zinciri kırmadan devam etmeniz. Ben yaklaşık 3 yıldır her gün minimum 20 dakika kitap okumaya gayret ediyorum.

6:27Bu minimum süre sizin minimum süreniz. Yani illa 20 dakika dolunca bırakmıyorsunuz. İnsan alışınca bu 20 dakikalık süreler zaten yetmemeye başlıyor. Arzu edenler çok daha fazla da okuyabiliyor. Ben okuma alışkanlığı geliştirmek adına zinciri kırma taktiğini ve 2 gün kuralını daha da bedayla araştırmanızı tavsiye ediyorum. Sağ beyni geliştirmek için hayal kurmanın öneminden bahsettik. Hayal kurmak için de çok okumalıyız dedik. Ha bu arada roman okumak, hikaye okumak, bilim kurgu kitapları okumak hayal gücünüzü çok geliştiriyor. Onun da altını özellikle çizmek istiyorum. Şimdi geliyorum sağ beyni geliştirmek adına yapabileceğiniz bir diğer şeye.

7:08Vücudun sol kısmını kullanmaya. Beyin lopları ile vücut hareketleri arasında çapraz bir ilişki var. Beynimin sağ tarafı vücudumun sol tarafını yönetirken beynin solu vücudun sağ tarafını yönetiyor. Eğer ben sağ elimle yazı yazıyorsam o esnada daha çok beynin sol tarafı çalışıyor. Sol elimle yazılar yazdığım zaman ise beynin sağ tarafını daha fazla çalıştırıyorum. Biz sağ beyni geliştirmek istiyorsak vücudun sol kısmını birazcık daha fazla kullanmaya özen gösterelim. Örnek veriyorum her gün dişlerimi sağ elimle fırçalıyorsam ara sıra sol elimle dişlerimi fırçalamam. Hep sağ elimle başımı yıkıyorsam ara sıra sol elimle yıkamam. Çantamı hep sağda taşıyorsam ara sıra solda taşımam.

7:49Futbol oynuyorum topa vuruyorum hep sağ ayak yerine ara sıra sol ayakla topa vurmam sağ beynimi geliştirmeme yardımcı olacaktır. O yüzden sağ beyni geliştirmek isteyenlerin vücudun sol tarafında birazcık daha fazla çalıştırmasını tavsiye ederim. En güzeli dengeli olarak kullanmak iki beyin lobunu da ne kadar iyi geliştirirsek öğrenme sürecindeki kalitesi işin o kadar daha iyi hale geliyor. Sağ beyninizi geliştirmek adına yapacağınız çok önemli bir faaliyet ise sanatsal faaliyettir. Özellikle müzik aleti öğrenmek, hele ki piyano gibi iki eli de çok iyi kullanmayı gerektiren aletler çalmayı öğrenmek sağ beyni çok geliştiriyor. Bunun dışında resimler yapmak, renklerle, görüntülerle hemhal olmak sağ beyni geliştiren en önemli faaliyetlerden.

8:36Eğitim sisteminde sanata önem verilmesi sadece sanat eserlerinin gelişmesi adına değil iyi bir beyne sahip olabilmek adına da çok çok önemli. O yüzden lütfen sanatla ilgilenmeye ve özellikle varsa çocuklarınız onları sanata yönlendirmeye özel önem gösterin. Hem sağ beyni hem sol beyni geliştirmek adına yapacağınız eğlenceli aktivitelerden bir tanesi de zeka oyunları oynamak, bulmacalar çözmektir. İnternetin gelişmesiyle birlikte oturduğumuz yerden cep telefonlarından onlara ulaşmak o kadar kolay ki özellikle sudoku gibi bazı oyunlar sol beyni geliştirirken kart oyunları, eşleştirme oyunları sağ beynin gelişiminde çok faydalı oluyor. Bizler hem kendimizin hem çocuklarımızın sosyal duygusal gelişimi adına oyunları çok iyi kullanabiliriz.

9:20Zeka oyunları, hafıza oyunları, dikkat konsantrasyon gerektiren oyunlar hem sağ beyni hem sol beyni geliştirmek adına sizlere çok fayda sağlayacaktır.